Skrift og Umskrift i Landsmaalet (utdrag

(Lesebok, 1862)

[Av Aasta Hansteen]
 
Fjellet verd klæddù
 
[Omsetjing frå første kapittel i Bjørnstjerne Bjørnsons Arne] 
 
Det var eit djupt stup nedre millom tvau fjell; igenom det stupet drog ei diger elv tungt framyver stein og urd. Høgt var det upp paa baada sidor og bratt, difyre stod den eine sida berr; men tett innunder og so nær elvi at ho vaar og haust lagde væta utyver, stod ein frisk skog i flokk, saag upp og fyre seg og kunde kvorki koma hit eldet didt.
 
"Enn um me klædde fjellet" sagde eineren ein dag aat den utlendske eiki, som han stod nærre enn alle dei andre. Eiki saag ned og vilde vita kven det var som talede; deretter saag ho upp igen og tagde. Elvi arbeidde so tungt at ho gekk kvit, nordanvinden hadde lagt inn genom stupet og skreik i klufterna, det berre fjellet hekk tungt framyver og fraus, −"enn um me klædde fjellet," sagde eineren aat fura paa den andre sida. "Skulde det vera nokon maatte det væl verda me," sagde fura, tok seg i skjegget og saag burtyver aat bjørki: "Kvat meinar du?" −Men bjørki glyttade so vart upp imot fjellet; so tungt laag det utyver henne at ho tykte ikke kunna draga anden eingong; "late oss klæda det i Guds namn," sagde bjørki, og ikke fleire enn desse tri vore, so toko dei paa veg at klæda fjellet. Eineren gekk fyrst.
 
Daa dei komi eit stykke til vegs møtte dei lynget. Eineren vilde liksom ganga fram um det. "Nei takk, lynget med," sagde fura. Og lynget iveg. Snart tok det til at rapa fyre eineren. "Bit i meg," sagde lynget. Eineren so gjorde, og kvar det berre var ei liti riva, der stakk lynget ein fingr inn, og kvar det hadde fenget ein fingr fekk eineren heile handi. Dei krabbade og krupo, fura tungt etter, bjørki med. "Det er saalebot i det, "sagde bjørki.
 
Men fjeller byrjade at tenkja etter kvat det væl kunde vera for nokot smaaty, som for og klorade uppyver det. Og daa det hadde tenkt paa detta eit par hundrad aar sende det ein liten bekk nedigenom til at sjaa etter. Det var endaa i vaarflaumen, og bekken smatt solenge, til han raakade lynget. "Kære, kære lyng kann du ikke sleppa me fram, eg er so liten," sagde bekken. Lynget hadde det so annsamt, lettade berre paa seg og arbeidde vidare. Bekken inunder og fram. "Kære, kære einer, kann du 'kke sleppe meg fram, eg er so liten." Eineren saag kvast paa honom, men naar lynget hadde slept honom fram kunde vel alletider ogso han. Bekken uppunder og fram, og kom no dit som fura stod og pustade i bakken. "Kære, kære fura, kann du ikke sleppa meg fram, eg er so liten eg," sa' bekken, kyste fura paa foten og gjorde seg so ovlega søt. Fura vardt skemd ved det og slepte honom fram. Men bjørki lettade paa seg fyrr bekken spurde. "Hi, hi, hi," sa' bekken og voks. "Ha, ha, ha," sa' bekken og voks. "Ho, ho, ho," sa' bekken og kastade lynget og eineren og fura og bjørki fram aa gruve og at aa bak upp og ned i dei store bakkom. Fjellet sat uti mange hundrad aar og tenkte paa um det ikke hadde dreget paa smilet den dagen.
 
Det var tydelegt nog, fjellet vilde inke verda klæddò, Lynget ergade seg so det vardt grønt igen, og daa tok det avstad. "Friskt mot," sa' lynget.
 
Eineren hadde reist seg paa huk til at sjaa paa lynget og solenge sat han huken til han sat upprett. Han slo seg uppi haaret, sette iveg og beit so fast at han tykte fjellet maatte kjenna det. "Vil du ikke hava meg, so vil eg hava deg." Fura krøkte litet paa tærna fyrre at kenna um dei voro heile, lettade so paa den eine foten, som var heil, so paa den andre, som ogso var heil, so paa deim baade tvo. Ho røynde fyrst kvar ho hadde genget, deretter kvar ho hadde leget, og sistpaa kvar ho skulde ganga. Tok ho so til at rulla iveg og letst aldri vera dotti. Bjørki hadde skemt seg ut so stygt, reiste seg no og pyntade seg. Og no bar det avstad fortare enn fort, uppyver og aat sidorna, i solskin og vaatvedr. "Kvat er det ogso for nokot," sa' fjellet, naar sumarsoli stod paa, det glittrade i doggi, fuglarne sungo, skogmusi kvein, haren hoppade og røysekatten gøymde seg og skreik.
 
So var dagen komen at lynget fekk det eine augat uppyver fjelleggi. "Aanei, aanei, aanei," sa' lynget −og veg var det. "Kære, kvat er det lynget ser," sagde eineren, og kom so langt at han fekk glytta upp: "Aanei, aanei!" skreik han og var veg. "Kvat er det som sting eineren idag?" sagde fura og tok lange stig i solhita. Snart kunde ho lyfta seg på tærna og glytta upp. "Aanei!" −Greiner og guddar vordo standande ende tilvedrs av undring. Ho kavade avstad, kom upp og veg var ho. "Kvat er det alle dei andre sjaa og inke eg," sa' bjørki, lettade stakken væl upp og trippade etter. Daa fekk ho heile hovudet upp med ein gong: "Aa −aa! stend ikke her ein stor skog baade av fura og lyng og einer og bjørk uppaa marki og ventar paa oss," sa' bjørki, og bladi skolvo i solskinet, so doggi trillade. "Ja, slikt er det at naa fram," sagde eineren.
 

Notar: 
 
1 Red.merk. I "Betringar" (rettingar til slutt i boka): "i yverskrifti: klædd, les: klædt.
2 Red.merk. I "Betringar" (rettingar til slutt i boka): "8de rad nedan: klædd, les: klædt. 
 
 

Ørnereidet

 
[Omsetjing av Bjørnstjerne Bjørnson]
 
 
Endregardarne heitte ei liti bygd, som laag fyre seg sjølv med høge fjell ikring. Ho var flat i botnen og grøderik, men vardt skori sund av ei brei elv, som kom fraa fjellom. Denna elvei bar ut i eit vatn, som laag upp aat bygdi paa den eine sida, og gav syn langt utyver.
 
Upp etter Botnevatnet var den mannen komen roande, som fyrst hadde rudt i dalen; namnet hans var Endre, og ættingarne hans voro det, som budde der. Sume sagde han var rømd hidt upp fyre draaps skuld, difyre var ætti hans so myrk; andre sagde, at detta kom fraa fjellom, som stengde soli ute kl. 5 um ettermiddagen midsumarsdag. Yver den bygdi hekk eit ørnereid. Det var lagt paa ein bergknatt uppi i fjellet, alle kunde sjaa naar ørnemori sette seg, men ingen kunde naa. Ørnen siglde yver bygdi, slog snart ned etter eit lamb, snart etter eit kid, eingong tok han ogso eit litet barn og bar med seg, so det var inke trygt i bygdi solenge ørnen hadde reid i Flakfjellet, men det var ingen som kunde naa. Den saga gekk imillom folket, at i gamle dagar var det tvo brøder som hadde nått.
 
Kvar to møttast i Endregardarne, stansade dei, talade um ørnereidet og saago uppetter. Dei visste naar ørnarne voro komne atter paa det nye aaret, kvar dei hadde sleget ned og gjort ugagn, og kven som sist hadde prøvat at ganga didt upp. Ungdomen øvde seg fraa glunten av, i berg og tre, i dragsmaal og tak fyre eingong at kunna naa liksom hine tvo brøder. Møttast han med ungdomen fraa andre bygdelag, og det bar til styrkeprov, vann han alletider, fyre i dei andre bygderna hadde dei inke ørnereid at øve seg upp imot. Paa den tidi, som her er fortald um, heitte den beste guten i Endregardarne, Leif, og var inke av ætti. Han hadde krullat haar og smaa augor, var kring til all slag leik og kvendekær. Han sagde tidlega um seg sjølv, at ørnereidet skulde han naa eingong, men det var gamalt folk som meinte, at han skulde ikke segja det so høgmælt. Detta tirrade honom, og fyrr han endaa var komen i beste aldren gekk han tilvedrs. Det var ein klaar sundag ved middagsbil fyrst paa sumaren, ungarne maatte netop vera utklekte. Folk samnast i stort lag under fjellet, han ventade til ørnemori flaug utav reidet, gjorde daa eit hopp og hekk i eit tre nokre alner fraa marki. Det grodde i ei riva og etter denne riva tok han til at ganga upp. Smaastein løsnade under foten paa honom, aur og mold rann ned, ellers var altsaman stilt; berre elvi gekk med sin laage jamne sus. Snart bar fjellet meir utyver, han hekk lenge etter den eine handi, leitte med foten etter feste og kunde inke sjaa; mange folk, og mest kvende, snudde seg fraa og sagde, han hadde inke gjort det um han daa endaa hadde havt foreldri i live. Han fann likavæl feste, leitte, so med handi og so med foten, det glapp, han gleid men hekk fast atter. Dei som stodo nedre, høyrde kvarandre draga anden. Han fekk tak igen, men dei saago han sjølv inke leit paa det og prøvade, det gav etter, han seig, men tok fyre seg og vardt hangande atter. Daa reiste seg ei ung høg genta, som sat aleine paa ein stein, dei sagde ho hadde lovat seg aat honom fraa barnet av, endaa han inke var av ætti og foreldri aldri vilde giva samtykket sitt. Ho strakte armarne upp og ropade: "Leif, Leif, kvifyre gerer du detta!" Alt folket vende seg mot henne, faderen stod tet ved henne og saag strengt paa henne men ho ropade: "Kom ned atter Leif; eg, eg hever deg kær, og der uppe hever du inke at vinna!" Dei saago han tenkte seg um, det varde eit augneblink, men so gekk han lengre upp. Han var fast i handi og foten men han byrjade at verda trøytt, han stadnade oftare. Det rapade fyre foten, ein liten stein kom rullande, og alle som stodo der maatte sjaa etter honom til han var komen heilt ned. Nokre kunde inke herda, men gingo. Genta stod endaa høg der paa steinen, vreid henderna, og saag upp. Faderen gekk burt aat henne og skulde draga henne or folkaugom, men ho kende honom ikke. Leif tok igjen fyre seg med handi, daa slapp ho, ho saag det tydelegt, han slog i med den andre, ho slap ogso, "Leif," ropade ho, so det gnall i berget, "han glid," skreko alle og strakte henderna upp, karar og kvinnor, han gleid ogso, tok med seg sand, stein, mold, gleid stendigt, fortare, folket vende seg og høyrde en rap og skrap i fjellet bak seg, deretter nokot tungt stupa ned, som eit stort stykke vaat jord.
 
Daa dei kunde sjaa seg um atter laag han der uppriven og avkenneleg. Genta laag yver steinen, faderen bar henne burt.
 
Ungdomen, som mest hadde reitat Leif til at ganga upp, vaagade no inke taka i til at hjelpa honom, sume voro inke eingong god til at sjaa paa. Daa maatte dei gamle til. Den eldste av deim sagde daa han gekk fram: "Detta var galet; men," lagde han til og saag upp: "De er daa godt at nokot heng so høgt at inke alt folk kan naa."
 

Ordforklaringar ["Maalgreida"]: 
 
kring, adj. rask, hurtig, behændig.
 

Spurnaden

 
[Omsetjing frå Norske Folkeventyr av Asbjørnsen og Moe]
 
Det var eingong ein kunge; han hadde ei dotter som var so ill og rang i ord, at det var ingen som kunde maalbinda henne. Han sette daa ut, at den som kunde gera det, skulde faa kungsdotteri og halve kungeriket til. Tri brøder, som hadde høyrt getet detta, tenkte seg til at freista lukka si; fyrst gingo dei tvo eldste, som trudde dei voro klokast; men dei kunde ingen veg koma med henne og vordo straffade attpaa. So gekk daa Askeladden avstad. Daa han var komen eit stykke tilvegs fann han ei vidjospenning; henne tok han upp. Daa han hadde genget eit stykke til, fann han eit skaalbrot; det tok han og upp. Daa han var komen lite lengre, fann han ei daud skjor, og lite derifraa eit krokut bukkahorn; um ei rid atter fann han maken til det, og nett som han gekk yver markerna ved kungsgarden, fann han ein utgengen skosole, der som det var breid gødsl utyver. Alle desse ting tok han med seg til kungsgarden, og so kom han inn fyre kungsdotteri. "God dag," sagde han. "God dag," sagde ho og vreid paa seg. "Fær eg steikja skjori mi?" spurde han. "Eg er rædd ho sprekk," svarade kungsdotteri. "Aa det naudar inke, og [sic] slær um henne ei vidjospenning," sagde guten og tok henne fram. "Feittet renn av henne!" sagde kungsdotteri. "Eg held under detta," sagde guten og synte henne skaalbrotet. "Du er so krokut i ord, du," sagde kungsdotteri. "Nei eg er inke krokut, men detta er krokut, det," sagde guten, og tok upp det eine hornet. "Nei, no hever eg aldri set maken!" ropade kungsdotteri. "Her ser du maken," sagde guten, og tok fram det andre bukkahornet. "Eg meiner du er utgengen til at maalbinda meg, eg?" sagde kungsdotteri. "Nei, eg er inke utgengen, men denne er utgengen," svarade guten og tok fram skosolen. Aat detta visste inke kungsdotteri nokot til svara. "No er du mi," sagde guten, og so fekk han kungsdotteri og halve landet og riket.
 
 

Sume keringarne ero slika!

 
[Omsetjing frå Asbjørnsen og Moe]
 
Det var eingong ein mann og ei kona, som skulde saa, men dei hadde inke saadkorn og inga pengar til at kaupa fyre helder. Ei einaste ku hadde dei, og henne skulde mannen ganga til byen med og selja, til at faa pengar til saadkorn fyre. Men daa det kom tilstykkes, torde kona inke lata mannen reisa, fyre ho var rædd, han skulde drikka upp pengarne. Ho gekk daa sjølv avstad med kui, og umfram tok ho med seg ei høna.
 
Nære byen møtte ho ein slagtar. "Skal du selja den kui, mor?" spurde han. "Ja, eg skal nog det," sagde ho. "Kvat vil du hava fyre henne, daa?" "Eg fær vel hava ei mark fyre kui, men høna skal du hava fyre ti dalar," sagde ho. "Ja," svarade han, "høna gerer eg inke med, men fyre kui skal eg giva deg ei mark." Ho selde kui og fekk marki si, men i byen var det ingen som vilde giva ti dalar fyre ei turr og skabbut høna. Kona gekk difyre atter til slagtaren og sagde: "Eg verd ikke kvitt høna, eg, far! du lyt nog taka henne og du, som tok kui.""Um det skulo me væl verda forligte," sagde slagtaren. Deretter gav han henne mat og skenkte henne med so myket brennevin at ho vardt drukki og gekk reint ifraa vit og sans.
 
Medan ho sov ut, duppade slagtaren henne i ei tjørutunna og lagde henne sidan uti ein fjødrhaug. Daa ho vaknade, var ho fjødrut all igenom og byrjade undra seg: "Er det eg, elder er det inke eg? Nei, det kan aldri vera eg! det maa vera einstor undarleg fugl. Men korleides skal eg bera meg aat so eg kann faa vita, um det er eg elder inke eg? −Jau, no veit eg, korleides eg skal kunna skyna, um det er eg: um kalvarne sleikja meg, og hunden inke gøyr paa meg, naar eg kem heim, so er det eg!"
 
Hunden saag knapt slikt eit udyr, fyrr han tok til at gøy, som um det var baade tjuvar og fantar paa garden. "Nei, det kann fulla inke vera eg," sagde ho; og daa ho kom i fjoset, vilde kalvarne inke sleikja henne, daa dei kende den rame tjøroteven. "Nei, det kann inke vera eg, det maa vera ein undarleg fugl," sagde ho; kleiv so upp aa staburstaket, tok til aa slaa med armarne som det voret vengjor, og vilde tilvedrs. Daa mannen saag detta, kom han ut med ei rifla og tok til sigta. "Aa skjot inke, skjot inke!" ropade kona, "det er eg." "Er det du," sagde mannen, "so statt ikke der som ei geit, men kom deg ned og ger rett og greida fyre deg." Ho kleiv daa ned atter, men hadde ikke ein einaste skilling, fyre den marki, som ho fekk av slagtaren, hadde ho tynt i fylla; og daa mannen høyrde detta, vardt han so sinnad, at han sagde, han vilde ganga ifraa altsaman og aldri koma attar, um han inke raakade tri andre keringar, som voro lika so galna.
 
Han ranglade daa avstad, og daa han var komen eit stykke tilvegs, fekk han sjaa ei kering, som ljøp ut og inn i ei nytimbrad stova med eit tomt sold. Kvar gong ho ljøp inn slog ho fyreklædet sitt yver soldet, som um ho hadde nokot i det. "Kvifyre gerer du detta mor?" spurda han. "Aa eg vil berre bera inn lite sol, men eg veit inke kvorleides det er: naar eg er ute hever eg soli i foldet, men naar eg kem inn, so hever eg tynt henne, og medan eg var i den gamle tova mi, so hadde eg sol nog, endaa eg aldri bar inn ein grand; berre nokon kunde skaffa meg sol skulde eg gerna giva honom tri hundrad dalar." "Hever du ei øks," sagde mannen, "skal eg fulla skaffa deg sol." Han fekk ei øks og hogg vindaugo, fyre det hadde timbremennerne gløymt; straks kom soli inn, og han fekk sine tri hundrad dalar. Det var ei, tenkte mannen og gekk avstad igen.
 
Ei stund etter kom han utanfyre eit hus, og der høyrde han slik ei øgeleg skriking og ulæta. Han gekk inn og fekk sjaa ei kering, som heldt paa at dengja mannen sin i hovudet med ei klubba; yver hovudet paa honom hadde ho dreget ei skjorta, som var utan halshol. "Vil de flaa ihel mannen døkkor, de mor?" spurde han. "Nei," svarade ho, "eg vilde berre hava halshol paa denne skjorta." Mannen skreik og bar seg ille og sagde: "Gud trøste og betre den som skal hava ny skjorta. Um nokon kunde læra keringi mi til gera halshol paa ei onnor vis, so skulde eg gerna giva honom tri hundrad dalar." "Det skal vera snart gjort, fli meg berre ei saks," sagde den andre. Han fekk ei saks, klipte hol og gekk lengre fram med dei tri hundrad dalarne sine. "Det var den andre," sagde han med seg sjølv.
 
Langt um lenge kom han til ein gard, og der tenkte han at kvila ei stund. Daa han kom inn der spurde keringi: "Kvarifra er de far?" "Eg er fraa Ringerike," svarade han. "Aa nei, nei! er de fraa himmerike? so kenner de væl han Per andre, sæle mannen min daa?" (Kona hadde voret gift tri gonger; den fyrste og siste utav mennerne hennar hadde voret ill, difyre trudde ho at berre den andre, som hadde voret godlynt, var vorden sæl). "Ja, honom kenner eg væl," sagde han som gekk og sveiv. "Kvorleides er det med honom no," spurde keringi. "Aa, det er klent med honom no," sagde ringerikingen, "han ranglar gardimellom der og hever kvorki mat elder klæde paa kroppen −pengar er det no inke snakkand' um." "Gud naade meg fyre honom daa!" ropade keringi, "han turvte væl inke ganga so ussel han, som her er so myket etter; heile loftet heng fullt med klæde, som han aatte, og eit stort skrin med pengar stend her og. Vil de taka det med døkk, skal de faa hest og kerra til at køyra det fram med, og hesten kann han hava der, og kerra kan han sitja paa og køyra gardarne millom, fyre han tarv daa inke ganga." Ringerikingen fekk eit heilt kerralass med klæde og eit skrin fullt med blaanke sylvpengar og so myken mat og drykk som han vilde; daa han hadde fenget det, sette han seg paa og køyrde sin veg. "Det var den tridje," sagde han med seg sjølv; men burte paa jordet gekk den tridje mannen til kona og pløgde, og daa han fekk sjaa ein, som han inkje kende, reisa av garde med hest og greida, gekk han heim og spurde keringi, kven det var, som for av garde med den blaae hesten. "Aa han," sagde ho, "det var ein mann ifraa himmerike; han sagde at det var so vesalt med han Per andre, sæle mannen min, at han geng der gardamillom og hever kvorki klæde eller pengar, so sende eg med honom alle desse gamle klædi, som hingo her etter honom, og det gamle pengeskrinet med sylvpengarne uti." Mannen skynade straks kvar detta bar av, sadlade ein hest og for avgarde i fullt tvisprang. Det varde inke lenge fyrr han var tett attanfyre honom, som sat paa kerra og køyrde; men daa den andre merkte det, køyrde han hesten og kerra inn i smaaskogen, nappade ein dott med tagl utav hesten, og so sprang han upp i ein bakke, og der knytte han taglet upp i ei bjørk og under henne lagde han seg til at glana og stira upp i skyerna. "Nei, nei, nei!" sagde han liksom med seg sjølv, daa Per tridje kom køyrande, "nei, no hever eg aldri set so rart! nei, no hever eg aldri set maken!" Per stod og saag paa honom ei stund og undrade seg, kvat det var som stakk i honom; endelega spurde han: "Kvar er det du ligg og kopar paa?" "Nei aldri saag eg maken," sagde den andre, "her for det ein beint upp med ein blaa hest, her ser du taglet heng atter i bjørki, og der uppe i skyerna ser du den blaa hesten." Per saag snart uppaa skyerna og snart uppaa honom, og sagde: "Eg ser slett inke annat enn hestetaglet i bjørki eg!" "Nei, du kann inke sjaa det helder, der du stend," sagde den andre, "men kom hist og legg deg nett uppaa denna flekken, og stir beint upp, og so maa du inke venda augo ifraa skyerna." Medan Per tridje laag og naudstirte uppi skyerna, slik at vatnet rann or augo hans, so tok ringerikingen hesten, sette seg paa og reiste avstad baade med honom og kerralasset. Daa det tok til at dura paa vegen, spratt han upp, han Per tridje, men var so forfjettrad, fyre at mannen reiste av med hestarne hans, at han sansade inke at springa etter fyrr det var for seint.
 
Det var ikke fritt at han var lite stuss daa han kom heim til keringi, men daa ho spurde kvar han hadde gjort av hesten, so sagde han: "eg bad honom taka honom med seg til Per andre; fyre eg tykte inke det var verdt at kan skulde sitja og skrangla gardarne millom i himmerike: no kan han selja kerra og kaupa seg ei vogn til at køyra paa." "Det skal du hava takk fyre! Aldri hadde eg trutt at du var so godig ein mann!" sagde kona.
 
Daa han no kom heim, han, som hadde fenget dei seks hundrad dalarne og kerralasset med klædi og pengarne, saag han at alle jordi voro pløgde og saadde. Det fyrste han spurde keringi, var, kvarifraa ho hadde fenget saadkorn. "Aa," sagde ho, "eg hever no altid høyrt, at den som nokot vil faa han nokot skal faa, og so saadde eg det saltet som nordferdi sette inn her, og kem det no berre regn, so trur eg nog det skal koma munaleg upp atter." "Gali er du, og gali verd du solenge du liver," sagde mannen, "men det kan vera slikt slag, fyre dei andera ero inke klokare enn du.
 
 

Sætrevisa

 
[Omskrift av Welhaven]

Stundar eg daa utor bygdi, tilfjells,
naar gauken han tæk til at gala.
Kan henda du kem upp paa sætri tilkvelds?
fyr' soli skin uppaa fjellet frels,
naar dalen alt kann seg svala.

Paa vegen er det so skum ein lund,
der alvarne vilja husa.
Der maa du 'ke lata upp din munn.
Sjølv' nykken han tarv, innunder runn,
sakt lata harpa bruka.

Men daa uppaa fjellet er leiken gild;
daa læt det utyver viddi
av bjellor og lokk, og song so mild,
med langeleiken sit genta snild:
paa sætri skal du sjaa friddi!
 
 
Ordforklaringar ["Maalgreida"]: 
 
frels, adj. rundhaandet, gavmild.
fridd, f. Skjønhed.
runn, m. Buskads, Klynge af smaa Trær.
snild, adj. smuk, vakker, tækkelig; ærlig, velvillig, forekommende, ædeltenkende, godhjertig, agtværdig.
 

Sanningsheri

 
[Omskrift av Wergeland] 
 

... Ord? Som verdi so mismæte'!
Ord i dikt?
Endaa værre, det var likt!
Ej, kvor usle dessa læte;
litet megtast
dei fyr' sanningi, som negtast!
 

Fram um ho laut tora rulla,
ljonet slaa.
Himmelen kem hjelpi fraa:
kvi 'ke engleskreider skulla
vengjor bøygja
rundt ikring den høge frøya?
 

Aa, kvi kom den himmelfødde
inke sjølv,
sjaand', me' paa frægast vølv
stjernohjelm kring panna glødde?
Betre fører
slik ein fugl væl sverd, enn fjør'er.
 

Aa, kvi hev' ho tjeldi sine
inke spent',
skinand' paa kvar høgd, og ment'
utav hennar sveinar fine?
Kvi 'ke lagt i
deira hender hev' ho magti?
 

Mur aat myrkr er bratt at storma;
ovtru ho
ligg paa styder trygt i ro;
utru, faavit −lik ei orma
svarte stimen
deira stend ved borgi, himen.
 

Fram og upp, de usle rader!
Her av ord!
Døkk er sigren daa paa jord
lovat utav ljosins Fader.
Berre tene
sanningi, hans barn, det vene!
 

Fram no kempor, fram med ordi,
fram i song!
Adamshjatorna [sic] eingong
vil, naar ætti klaar er vordi,
sigertjeldi
døkkor bli og kviletjeldi!
 

Framaat daa, med hjelmen open,
sanningsord!
Størst' vælsignelse paa jord,
doggi lik, er paa døkk dropen:
at som runner
gro de, friske sanningsmunner!
 

Piltar, di ver' inke rædde!
Sanning rak
verder fyrst ved nedfall vak.
Skræmsl aat lygni vera hædde!
Burt de føykja
utru, som vil dima øykja!
 
 
Ordforklaringar ["Maalgreida"]: 
 
dima, f. Mørke, Uklarhed.
døkk, pron. Eder, døkkor, Eders.
fræg, adj. dygtig, fortrinlig
føykja, v. a. driva, faa noget til at fyge.
himen, adj. uklar.
hædd, adj. spottet, haanet.
me', Forkortning for medan.
ment, adj. bemandet, forsynet med Folk.
mismæta, v. a. ringeagte.
"mur aat myrkr;" Mørkets Muur.
runne, m. Spire, Skud af et Tre.
skreid, f. en fremadskridende Hob, Flok, Følge.
styr, f. en Støtte, Pæl til at støtte med.
tjeld, n. Telt.
utru, f. en falsk Tro.
vølv, f. Sandsigerske i Oldtiden.
 
 

Frå [Aasta Hansteen:] Skrift og Umskrift i Landsmaalet. Kristiania: Prentad hjaa C. C. Werner & Co. 1862. Elektronisk utgåve 2000 vedJon Grepstad